Τουρκική anti-NAVTEX: Προοίμιο μιας νέας κρίσης;

  

Την Παρασκευή 16 Απριλίου ο τουρκικός σταθμός  NAVTEX Αττάλειας, εξέδωσε anti-NAVTEX έναντι της προηγούμενης ελληνικής NAVWARN HA69-260/2, η οποία αφορούσε ερευνητικές εργασίες του γαλλικού ωκεανογραφικού σκάφους L’ ATALANTE στο Νοτιοανατολικό Κρητικό πέλαγος και στη  Μεσόγειο, από 15 έως 18 Απριλίου.

Το ακριβές κείμενο της anti-Navtex, είναι το ακόλουθο:

 
TURNHOS N/W :0313/21 (Antalya NAVTEX Station) (Published Date: 16-04-2021 13:16)TURNHOS N/W :0313/21
MEDITERRANEAN SEA
1. UNAUTHORIZED STATION HAS BROADCASTED NAVWARN HA69-260/21 FALLS WITHIN TURKISH CONTINENTAL SHELF AND TURKISH NAVTEX SERVICE AREA.
2. ANTALYA NAVTEX STATION HAS THE AUTHORITY TO BROADCAST NAVTEX MESSAGE IN THE AREA. HA69/260/21 IS NULL AND VOID.
3. CANCEL THIS MESSAGE 182100Z APR 21

 

Από το κείμενο χρήζουν να επισημανθούν τα ακόλουθα:

1. Το σύστημα ναυτιλιακών προειδοποιήσεων Navtex, αποτελεί βοήθημα για την εξασφάλιση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας. Οι προειδοποιήσεις αυτές εκπέμπονται από παράκτιους σταθμούς οι περιοχές ευθύνης των οποίων συνήθως συμπίπτουν με την υφαλοκρηπίδα του παράκτιου κράτους. Οι περιοχές αυτές δεν αποτελούν ζώνες κυριαρχίας ή δικαιοδοσίας, αλλά είναι περιοχή αρμοδιοτήτων, συνεπώς με το γράμμα του νόμου δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως μηχανισμός διεκδίκησης θαλασσίων ζωνών. Επίσης, οι anti-Navtex δεν έχουν ουδεμία κανονιστική ισχύ για τη ναυτιλία, ενώ θα έλεγε κανείς ότι εν δυνάμει μπορεί να αποτελέσουν πηγή σύγχυσης.

2.  Αν και όπως προαναφέρθηκε, η περιοχές εκπομπής κάθε σταθμού έχουν το χαρακτήρα αρμοδιότητας και όχι δικαιώματος ή κυριαρχίας εν τούτοις είναι ζωτικής σημασίας να συμπίπτουν τα όρια δικαιοδοσίας και ευθύνης. Ένα πλοίο που διεξάγει έρευνες σε μια περιοχή λαμβάνει άδεια (εφόσον δεν πρόκειται για Ανοιχτή Θάλασσα) από το παράκτιο κράτος που διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα στην περιοχή, συνεπαγόμενα είναι λογικό να συμπίπτει αυτή η περιοχή ευθύνης με την περιοχή δικαιοδοσίας. 

3. Το νόημα  της anti-navtex είναι διττό, αφενός αμφισβητεί τα όρια ευθύνης του ελληνικού σταθμού Ηρακλείου, αλλά επιπλέον τονίζει ότι τα όρια του σταθμού Αττάλειας συμπίπτουν με αυτά της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, ενισχύοντας τον ανωτέρω ισχυρισμό. Η συγκεκριμένη παρατήρηση συσχετίζεται με τη θέση ότι εξ αρχής, από όταν άρχισε η Τουρκία να αμφισβητεί της περιοχές αρμοδιότητας των ελληνικών σταθμών, ουσιαστικά στόχευε μακροπρόθεσμα στην αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και δεν επρόκειτο για μια άνευ ουσίας αντιπαράθεση σε επίπεδο αρμοδιοτήτων (και συνεπώς ελάσσονος σημασίας) όπως τόνιζαν διάφοροι αναλυτές.

4. Η τουρκική anti-Navtex ακολούθησε τη λεκτική σύγκρουση των ΥΠΕΞ, λειτουργώντας (ίσως) εν είδει αντιποίνων στις δηλώσεις του Έλληνα ΥΠΕΞ, καθόσον δεν εκπέμφθηκε την πρώτη (ή την προηγούμενη) ημέρα των ερευνών του γαλλικού σκάφους. Οπότε απομένει να αποδειχθεί εάν πρόκειται για αντίποινα ή για απαρχή μιας εν τοις πράγμασοι αμφισβήτησης της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας του Αυγούστου 2020.

5. Η περιοχή την οποία αφορά η τουρκική anti-Navtex ανήκει στην ελληνική ΑΟΖ η οποία προέκυψε κατόπιν της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας του προηγούμενου χρόνου. Παράλληλα, περιέχεται και στην περιοχή του τουρκολιβυκού μνημονίου. Συνεπώς πρόκειται για την πρώτη πράξη έμπρακτης επιβεβαίωσης των τουρκικών αξιώσεων και ταυτόχρονα αμφισβήτησης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Έχει ιδιαίτερη σημασία μάλιστα το γεγονός ότι η τουρκική βούληση δεν εκφράστηκε με την έκδοση της Navtex αλλά και με την αποστολή πολεμικού σκάφους στην περιοχή ερευνών.

 

Η τρίτη ελληνοτουρκική κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο

Η νέα  τουρκική Navtex (TURNHOS N/W: 1262/20 με ημερομηνία έκδοσης 11 Οκτ 2020, 23:33) και ο απόπλους του ερευνητικού σκάφους Oruc Reis

 

 για τη διεξαγωγή ερευνών στη θαλάσσια περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και πιο συγκεκριμένα νότια Ρόδου, νότια Καστελλόριζου (όπως φαίνεται στην φωτογραφία)

σηματοδοτούν την έναρξη του τρίτου γύρου της ελληνοτουρκικής κρίσης στην Ανατολική Μεσόγειο, για το τρέχον έτος. Υπενθυμίζουμε ό,τι το τουρκικό ερευνητικό σκάφος είχε αποσυρθεί στην Αττάλεια στις 13 Σεπτεμβρίου 2020, προκειμένου -σύμφωνα με δηλώσεις τούρκων αξιωματούχων- να προβεί στην εκτέλεση συντήρησης του εξοπλισμού του.

Η νέα αυτή τουρκική ενέργεια, αν και παρόμοιου περιεχόμενου με τις προηγούμενες δύο, έχει σημαντικές ποιοτικές διαφοροποιήσεις:

1. Επιβεβαιώνει την τουρκική αποφασιστικότητα να υλοποιήσει τις πολιτικές εξαγγελίες. Όπως ειπώθηκε και παραπάνω οι τούρκοι είχαν προαναγγείλει το σχέδιό τους να συνεχίσουν τις έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο, παρά το γεγονός ότι το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένονταν διαμεσολαβητικές προσπάθειες από την ευρωπαϊκή προεδρία, καθώς και η Ευρωπαϊκή Σύνοδος Κορυφής. Αποδεικνύεται δηλαδή ότι το σχέδιο των τουρκικών ενεργειών υπήρξε προαποφασισμένο και η υλοποίησή του ανεξάρτητη από την όποια έκβαση των ευρωπαϊκών διπλωματικών πρωτοβουλιών.

2. Για πρώτη φορά η Τουρκία προγραμματίζει τη διεξαγωγή ερευνών στη θαλάσσια ζώνη των 6-12νμ. από ελληνικές ακτές. Μια περιοχή στην οποία η Ελλάδα δυνητικά διαθέτει εθνική κυριαρχία επί της θαλάσσιας στήλης και του υποκείμενου βυθού (και κατ΄ εξακολούθηση και του υπερκείμενου εναερίου χώρου). Μια τέτοια ενέργεια (ενδεχομένως) αποσκοπεί πρωτίστως στο να:

   α. Αμφισβητήσει έμπρακτα το δικαίωμα της Ελλάδας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. 

   β. Προκαλέσει τη δυναμική ελληνική αντίδραση, όπου στο πλαίσιο ενός blame game των δύο χωρών η Τουρκία θα κερδίσει τη στήριξη ή έστω ανοχή της διεθνούς κοινότητας.

3. Υποβιβάζει την αξία των μέχρι σήμερα ευρωπαϊκών διαμεσολαβητικών πρωτοβουλιών και κυρίως αυτών της Γερμανίας, η οποία πρωτοστάτησε σε μια προσέγγιση επίλυσης του ζητήματος που εστίαζε στην ώθηση των δύο χωρών να διαπραγματευθούν.  

4. Μια τελευταία και ιδιαίτερα σημαντική παρατήρηση έχει να κάνει με τον τρόπο που εκδηλώνεται η τουρκική προκλητικότητα όπως προκύπτει από την ανάλυση των δύο τελευταίων κρίσεων (αλλά και του παρελθόντος) και φανερώνει βαθύ στρατηγικό σχεδιασμό και συγχρονισμό της πολιτικής και στρατιωτικής διάστασης ισχύος. Διαφαίνεται, ότι οι τουρκικές κινήσεις σχεδιάζονταισε σε ένα πολιτικό / στρατιωτικό εκκρεμές. Ενέργειες υψηλής πρόκλησης (και κατά συνέπεια πολιτικής σημασίας) συνοδεύονται από μικρότερη χρήση στρατιωτικής ισχύος. Αντίθετα, ενέργειες ηπιότερης πρόκλησης, οι οποίες προφανώς αξιολογούνται ως λιγότερο πιθανό να επισείσουν στρατιωτική αντίδραση, συνοδεύονται από ισχυρότερη στρατιωτική παρουσία. Αν θυμηθούμε, το ίδιο είχε συμβεί και στην κρίση των Ιμίων όπου για πρώτη φορά αμφισβητήθηκε η ελληνική εδαφική κυριαρχία. 

Θα λέγαμε δηλαδή ότι οι τουρκικές επιχειρήσεις είναι based effect, δηλαδή  προσανατολισμένες σε ένα στρατηγικό αποτέλεσμα και στον επηρεασμό των δεδομένων μιας κατάστασης. Στις δύο περιπτώσεις που αναφέρθηκαν η Τουρκία προσπαθεί κατά σειρά να:

   α. Δημιουργήσει τετελεσμένα, όπως για πχ η οριστική αμφισβήτιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων ανατολικά του 28ου μεσημβρινού.

    β. Ανασύρει νέα αναβαθμισμένα ζητήματα τα οποία ενδεχομένως θα μπορεί να τα χρησιμοποιήσει ως παραχωρήσεις σε μια μελλοντική διαπραγμάτευση.

και στις δύο περιπτώσεις αυτό που είναι σημαντικό, είναι ότι απενεργοποιεί τη δυνατότητα ελληνικής στρατιωτικής αντίδρασης. Στην πρώτη περίπτωση επειδή αυτό θα επέφερε μια μη επιθυμητού υψηλού βαθμού και ρίσκου στρατιωτική σύγκρουση και στη δεύτερη επειδή η λειτούργησε σε χαμηλό στρατιωτικό επίπεδο. Σε περίπτωση όπου η ελληνική αντίδραση δεν θα ήταν η αναμενόμενη (στρατιωτική εμπλοκή), θα κερδίσει τις εντυπώσεις στη διεθνή σκηνή και θα συρεί την Ελλάδα σε άμεση διαπράγματευση από θέση κατηγορουμένου (ως πρώτου επιτιθέμενου).

Μια τελευταία σημαντική διάσταση, έχει να κάνει με το ψυχολογικό αποτύπωμα των ενεργειών της, στο εσωτερικό πολιτικόκοινωνικό επίπεδο του αντιπάλου. Η συνεχής προκλητικότητα και μη άσκηση αποτελεσματικής αντίδρασης, δημιουργούν αισθήματα αδυναμίας, ενδυνάμωση της τάσης ''να διαπραγματευθούμε με κάθε κόστος ώστε να τελειώσει το ζήτημα'', συναφώς στρατηγικής αδράνειας και αποδοχής τετελεσμένων. Είναι γνωστό εξάλλου ότι στην ελληνική γλώσσα, η απουσία αντίδρασης σε κρίσιμες περιστάσεις ορίζεται ως απάθεια και όχι ως ψυχραιμία.

 

 

 

Το τουρκικό δόγμα "Blue Homeland" (Mavi Vatan) και η φιλοδοξία περιφερειακής ηγεμονίας

 Στην Ελλάδα έχουμε συνηθίσει να ασχολούμαστε με την Τουρκία αποσπασματικά και να ερμηνεύουμε τις κινήσεις της στο πλαίσιο της αντιπαράθεσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Η θεώρηση αυτή στερεί σε μεγάλο βαθμό την Ελλάδα από την κατανόηση της "μεγάλης εικόνας'' του περιβάλλοντος ασφάλειας στο οποίο ανήκει. Μια τέτοια αντίληψη, θα αναδείκνυε το σύνολο των δρώντων και των δυναμικών βάση των οποίων διαμορφώνονται οι τουρκικές αξιώσεις.

Η δεύτερη παθογένεια αφορά την τάση να ερμηνεύονται οι τουρκικές κινήσεις ως απότοκες προσωπικών πολιτικών και εν προκειμένω του Προέδρου Ερντογάν ή ως αποτέλεσμα εσωτερικών διεργασίων, με μια -ίσως- τάση εφησυχασμού ότι αυτές θα "σβήσουν" με την απώλεια της εξουσίας από το φορέα τους ή την βελτίωση της εσωτερικής κατάστασης. Με αυτό τον τρόπο υποβαθμίζονται τα δομικά χαρακτηριστικά της τουρκικής πολιτικής που αποτελούν το εφαλτήριο των ενεργειών της.

Οι τρέχουσες τουρκικές διεκδικήσεις αναφορικά με την οριοθέτηση των ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο, δεν μπορούν να οριστούν μονοσήμαντα ως επεκτατική πολιτική του Προέδρου Ερντογάν ή ως μια οικονομικού περιεχομένου αξίωση. Αντίθετα, θα πρέπει να προσλαμβάνονται και να εξηγούνται στο πλαίσιο ενός ευρύτερου τουρκικού δόγματος της "Γαλάζιας Πατρίδας" (Blue Homeland - Mavi Vatan). 

Το Δόγμα της ''Γαλάζιας Πατρίδας'' όπως παραδέχονται και οι ίδιοι οι εμπνευστές του, σηματοδοτεί τη στρατηγική στροφή της Τουρκίας προς τη θάλασσα. Ο έλεγχος των γειτονικών θαλασσών καθίσταται πρωταρχικής σημασίας για την αναβάθμιση του γεωστρατηγικού ρόλου της Τουρκίας και την αναβάθμισή της ως περιφερειακού ηγεμόνα. Η πεποίθηση αυτή, δεν στερείται ιστορικών βιωμάτων. Η επίγνωση της ανάδυσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σε περιφερειακό ηγεμόνα μετά την επικράτηση στη θάλασσα επί των Ενετών, Γενουατών με το στόλο του Ναυάρχου Μπαρμπαρόσα το 16ο αιώνα και η αντίστοιχη παρακμή της μετά την αδυναμία της να ανταγωνιστεί τις Μεγάλες Δυνάμεις στη θάλασσα το 18ο και 19ο αιώνα, διαμόρφωσαν την αντίληψη ότι η θαλάσσια ισχύς και η κυριαρχία / έλεγχος των γειτονικών θαλασσών αποτελούν τον καθοριστικό παράγοντα για την ασφάλεια της Τουρκίας και το δρόμο προς την περιφερειακή ηγεμονία. Αντίληψη που ακολουθεί κατά γράμμα τις επιταγές του μεγάλου θεωρητικού της θαλάσσιας ισχύος A.T. Mahan αλλά και την τρέχουσα στρατηγική πρακτική της Κίνας στη Νοτιοανατολική Ασία.

 Το Δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας

Η ''Γαλάζια Πατρίδα'' αποτελεί ταυτόχρονα μια στρατηγική ιδέα (concept), ένα σύμβολο και ένα δόγμα.

Ως concept, αποτελείται από όλες τις θαλάσσιες ζώνες που θεωρούνται ως τουρκικής κυριαρχίας / δικαιοδοσίας. (εσωτερικά ύδατα, υφαλοκρηπιδά, χωρικά ύδατα, ΑΟΖ), είτε αυτά έχουν οριοθετηθεί είτε όχι. Η Γαλάζια Πατρίδα, αφορά την επέκταση της ηπειρωτικής Τουρκίας στη θάλασσα και το βυθό στην περιοχή που περικλείεται μεταξύ των 26-45 μεσημβρινών 36-42 παραλλήλων. Επίσης αποτελεί τη έκταση στρατηγικού ενδιαφέροντος και δικαιοδοσίας στην περιοχή μεταξύ των παραλλήλων 33-43 και των μεσημβρινών 25-45.

Ως σύμβολο, σηματοδοτεί τη στρατηγική στροφή της Τουρκίας προς τη θάλασσα (maritimization), την οποία αναδιαβιβάζει σε στόχο υψηλής στρατηγικής για τον 21ο αιώνα.

Ως δόγμα, αποτελεί ένα οδικό χάρτη (roadmap) που στοχεύει στην εξυπηρέτηση των δικαιωμάτων και συμφερότων στις γειτονικές θάλασσες της Ανατολίας. Επίσης, εκτιμάται ότι με μοχλό αυτό το δόγμα η Τουρκία μπορεί να εκμεταλλευθεί τις ευκαιρίες που προσφέρει η μετατροπή του Διεθνούς συστήματος από μονοπολικό σε πολυπολικό, ώστε να ενισχύσει τη γεωπολιτική της παρουσία και έλεγχο στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, τη Ανατολικής Μεσογείου, της Ερυθράς και του Περσικού Κόλπου (Αραβική Θάλασσα).

 

Εφαρμογή

Σε κάθε στρατηγικό δόγμα έχει μεγάλη σημασία να γνωρίζουμε τους εμπνευστές του και όσους έχουν αναλάβει την υλοποίησή του. Η πρώτη επίσημη αναφορά στην αξία της θάλασσας έγινε στη Ναυτική Στρατηγική του 2015 (αν και εκεί δεν αναφέρθηκε ο όρος "Γαλάζια Πατρίδα''). Στο κείμενο αυτό αναφέρεται ότι "... maritime rights, particularly with respect to “economic wealth contained close to its borders, are indeed one of the most important issues influencing our relations with countries [close] to our littoral maritime environment.." 

Στα επόμενα χρόνια ο όρος θα καθιερωθεί σε κείμενα και δημόσιες αναφορές απόστρατων αξιωματικών του ναυτικού με προεξέχοντα τον Cem Gurdeniz  και τους Soner Polat, Ozden Ormek, Mustafa Ozbey. Κοινό χαρακτηριστικό των περισσοτέρων και ιδιαίτερα του πρώτου η αντιλήψεις τους για την ανάγκη στρατηγικής προσκόλλησης στη Ρωσία, ο αντι-δυτικισμός, η εναντίωση έως απέχθεια έναντι των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ και γενικά ο ευρασιατικός προσανατολισμός έναντι του ευρωατλαντικού. Υπό αυτό το πρίσμα, η ''Γαλάζια Πατρίδα'' δεν αποτελεί ένα αυτοτελές στρατηγικό όραμα, αλλά αντίθετα μέρος ενός εννοιολογικού πλαισίου το οποίο θεωρεί ότι η προσκόλληση στις ΗΠΑ υποβιβάζει την Τουρκία σε σχέση με τον ηγεμονικό ρόλο που μπορεί και επιθυμεί να διαδραματίσει -κατ' ελάχιστον- στην περιφέρεια της. Επιπρόσθετα, εκτιμάται ότι οι δυτικές δυνάμεις, με όχημα τις μαξιμαλιστικές αξιώσεις της Ελλάδας και της Κύπρου, για ΑΟΖ,  επιθυμούν το στρατηγικό στραγγαλισμό της Τουρκίας και τη διατήρησή της σε δύναμη δεύτερης κατηγορίας.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Η Ελλάδα θα πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι η τρέχουσα κρίση με την Τουρκία δεν είναι συγκυριακή, αλλά ούτε προκύπτει ως αποτέλεσμα προσωπικών φιλοδοξιών ενός μεγαλομανούς ηγέτη. Επίσης δεν κινείται μόνο από την επιθυμία οικονομικής εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων της περιοχής.

Οι διεκδικήσεις της Τουρκίας αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου και μιας φιλοδοξίας που τις καθιστούν ζωτικές για αυτό που η ίδια αντιλαμβάνεται ως ασφάλεια αλλά και ως υπαρξιακού χαρακτήρα όραμα.  Η πραγματοποίηση δε της φιλοδοξίας ανάδειξης σε περιφερειακό ηγεμόνα και παγκόσμιο γεωπολιτικό δρώντα, προσδιορίζεται ως ιστορικό πεπρωμένο, όπου στο δρόμο για την εκπλήρωση του, ο έλεγχος των θαλασσών αποτελεί το κέντρο βάρους. 

Οι τουρκικές ενέργειες έχουν δομική αφετηρία, εντάσσονται δηλαδή σε μια ευρύτερη αντίληψη για το μεταβατικό χαρακτήρα του σημερινού διεθνούς συστήματος και το ρόλο που επιθυμεί να διαδραματίσει η Τουρκία στην "υπό διαμορφωση'' περιφερειακή και παγκόσμια τάξη. Θα μπορούσε κανείς εύκολα να αντιστοιχίσει τις ενέργειες και τη στρατηγική της Τουρκίας με αυτές αναδυόμενων δυνάμεων είτε στο παρελθόν όπως οι ΗΠΑ του τέλους του 19ου - αρχών του 20ου με την στρατηγική της στην Καραϊβική ή της Κίνας σήμερα στη Νότια Κινεζική Θάλασσα.

Συναφώς, οι τουρκικές αξιώσεις ούτε θα πάψουν με μια πιθανή αντικατάσταση του σημερινού προέδρου, ούτε φυσικά μπορούν να κατευναστούν με μικρές υποχωρήσεις και συμβιβασμούς. 

 

 

East Med

East Med
Δημοσιεύθηκε στις 2 Ιαν 2020, στη σελίδα μας στο facebook

Οι υποθαλάσσιοι αγωγοί, πέραν της σημασίας τους για το ενεργειακό εμπόριο, έχουν και στρατηγική αξία. Στην περίπτωση του East Med, έχει και συμβολική - ρητορική αξία καθόσον επισφραγίζει τη στρατηγική σχέση Ελλάδας-Κύπρου -Ισραήλ-Ιταλίας, λειτουργώντας παράλληλα ως αντίβαρο στις στρατηγικές βλέψεις της Τουρκίας. Ακόμα πιο σημαντικό είναι ότι το εγχείρημα απολαμβάνει της ενεργής υποστήριξης των ΗΠΑ (μέσω του East Med Act) και της ΕΕ/Κομισιόν.
Παρόλα όμως τα θετικά μηνύματα και προσδοκίες που δικαίως δημιουργούνται από τη σημερινή συμφωνία, σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να αποτελέσει πανάκεια αναφορικά με τις προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Πρώτον, για να ξεπεράσει ο East Med το επίπεδο στρατηγικής ρητορείας και να εξελιχθεί σε μέσο παραγωγής στρατηγικών αποτελεσμάτων θα πρέπει:
α. Να δεσμεύσει προς μεταφορά ενεργειακούς πόρους, τέτοιας ποσότητας που να αποτελούν σημαντικό μερίδιο της κατανάλωσης φυσικού αερίου της ΕΕ. Θυμίζουμε ότι αυτή τη στιγμή τα ενεργειακά κοιτάσματα Ισραήλ και Κύπρου θα διατεθούν εν μέρει στις εσωτερικές αγορές, ή έχουν ήδη διατεθεί μέσω συμφωνιών πώλησης/μεταφοράς στην Ιορδανία και στην Αίγυπτο. Συνεπώς, απαιτείται η ανακάλυψη νέων κοιτασμάτων ικανών ποσοτήτων και η προώθησή αυτών στον αγωγό.
β. Να μπορεί να διαθέτει τους ενεργειακούς πόρους σε τιμές ανταγωνιστικές σε σχέση με τους υπόλοιπους προμηθευτές φυσικού αερίου (Κατάρ, Ρωσία, ΗΠΑ, Αλγερία).
Δεύτερον, η κατασκευή του αγωγού, αν και εξαιρετικής συμβολικής σημασίας δεν παράγει τετελεσμένα αναφορικά με την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, δεδομένου ότι η πόντιση αγωγών επιτρέπεται στην Ανοικτή Θάλασσα αλλά και στις ΑΟΖ έτερων κρατών.
Τρίτον, δέσμευση συνεισφοράς στην ασφάλεια του αγωγού, ουδόλως συνεπάγεται την αυτόματη εξασφάλιση ενεργής υποστήριξης της χώρας μας σε διαμάχες για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
Τέλος, κάθε στρατηγική κίνηση ενεργοποιεί θετικό δυναμικό φορτίο, αλλά ταυτόχρονα κινητοποιεί και αντιδράσεις / επιφυλάξεις. Στη συγκεκριμένη περίπτωση το ''χαλί" των αντιδράσεων ή/και επιφυλάξεων είναι ήδη στρωμένο.
α. Καταρχήν η Τουρκία αλλά και έτερες χώρες της περιοχής. Οι πρόσφατες δηλώσεις Λιβάνου και της Παλαιστινιακής Αρχής είναι ενδεικτικές.
β. Παράλληλα, χώρες όπως το Κατάρ και η Ρωσία ενδεχομένως πλήττονται από μια εναλλακτική πηγή ενεργειακού εφοδιασμού της Ευρώπης.
γ. Αν και η Αίγυπτος αποτελεί μέρος του στρατηγικού άξονα που σχηματίζεται στην Ανατολική Μεσόγειο, δεν είναι δεδομένη η στήριξή της στον αγωγό, καθώς αντιβαίνει τις δικές φιλοδοξίες να καταστεί ενεργειακός κόμβος της περιοχής μέσω των δύο εργοστασίων υγροποίησης φυσικού αερίου που διαθέτει.
Τα παραπάνω σε καμία περίπτωση δεν μειώνουν τη σημερινή υψηλής στρατηγικής σημασίας συμφωνία. Θα πρέπει όμως πέραν από τα επινίκια να αναδειχθεί η πραγματική στρατηγική αξία και να ξεπεραστούν υπερφίαλες προσδοκίες και το κλίμα ευφορίας το οποίο μπορεί να καταστεί σε μια νέα στρατηγική μας τύφλωση.